تأليف و تربيت شاگردانى چون علامه حلى نمود كه تاكنون از آثار علمى و عقلىاش صاحب‌نظران و دانش‌پژوهان بهره مىبرند و كتاب كلامىاش - تجريد الاعتقاد - از متون كلاسيك درسى حوزه‌هاى تشيع مىباشد . در برخى از گزارشات ، آمده كه با تلاش خواجه ، انديشه‌هاى شيعى در افكار هولاكو - ( و . 109 ) شكل گرفت ، ولى ميراث وى به « اولجايتو » منتقل شد . آن چنان كه سخت مدافع مذهب تشيع گرديد « 1 » و از طرف شيعيان به « محمد خدابنده » ملقب شد . 3 . اولجايتو و مذهب شيعه مادر اولجايتو كه از قبيلهء عيسوى كرائيت بود ، فرزند خود را در ابتدا به اسم « نيكلا » مطابق مراسم آيين مسيح غسل تعميد داد و اولجايتو در اين كيش سر مىكرد تا مادرش از دنيا رفت . وى همسر مسلمانى اختيار كرد . اين زن اولجايتو را به اسلام تشويق كرد . وى نيز به دليل نفوذ علماى حنفى مذهب خراسان آن مذهب را اختيار كرد . اولجايتو پس از جلوس بر تخت سلطنت ( 703 ق ) اسلام را دين رسمى كشور اعلام كرد . وى بر مذهب حنفى بود ، ولى نخستين وزيرش « رشيدالدين » كه از شافعيان و مخالف حنفيان بود تلاش كرد تا از نفوذ آنان در دربار بكاهد . از اين رو « نظام‌الدين عبدالملك » مراغى شافعى را به دربار آورد و با جلب اعتماد ايلخانان مغول ، مقام قاضى القضاتى را كسب كرد و بر اثر نفوذ كلام وى اولجايتو ( 707 ق ) به مذهب شافعى درآمد . مجادله و خصومت بين حنفيها و شافعيها و بدگويى هر كدام نسبت به مذهب ديگر موجب انزجار بزرگان مغول گرديد و بر آن شدند تا به دين اجدادى و ياساى چنگيزى بازگردند . اولجايتو سه ماه در حال ترديد بود و نمىتوانست بر خلاف ميل قلبى و وصيت برادرش ، غازان خان يك باره دست از اسلام بكشد . يكى از امراى او كه « طَرْمطازْ » نام داشت به خان گفت : غازان خان [ جلوس 694 - ف 703 ش ] كه عاقل‌ترين و كامل‌ترين مردم عصر خود به حساب مىآمد مذهب تشيّع اختيار كرد ، خوب است كه جانشين وى نيز به آن مذهب روى آورد تا از اعتقادات مذهب تسنن رهايى يابد . ولى رشيدالدين مانع از تغيير مذهب او شد .

--> ( 1 ) . تاريخ تشيع در ايران ، ج 2 ، ص 648 - 649 ؛ تاريخ شيعه ، محمدحسين مظفر ، ترجمه سيد محمدباقر حجتى ، ص 302 - 303 .